Trong công tác vệ sinh môi trường, xử lý chất thải và hút hầm cầu, ống hút bể phốt đóng vai trò quan trọng với nhiệm vụ dẫn bùn thải, chất thải lỏng từ bể phốt lên bồn chứa của xe, đảm bảo quá trình vệ sinh môi trường diễn ra an toàn và hiệu quả. Vậy ống hút bể phốt là gì, cấu tạo ra sao và vì sao đây được xem là giải pháp tối ưu cho xe môi trường hiện nay? Trong bài viết này, AZK sẽ giúp bạn hiểu rõ thông tin về ống hút bể phốt sẽ giúp đơn vị vận hành lựa chọn đúng giải pháp, tối ưu hiệu suất làm việc và hạn chế sự cố trong quá trình sử dụng.
Ống hút bể phốt là gì?

Ống hút bể phốt là loại ống dẫn chuyên dụng được sử dụng trên xe hút bể phốt, xe hút hầm cầu và xe môi trường. Chúng có chức năng dẫn bùn thải, chất thải lỏng và các tạp chất từ bể chứa lên bồn xe thông qua lực hút chân không. Khác với các loại ống thông thường, ống hút cho xe bể phốt được thiết kế đặc biệt để làm việc trong điều kiện đặc thù như áp suất cao, môi trường ẩm ướt, bùn đặc và hóa chất ăn mòn.
Thông thường, ống hút bể phốt sẽ có kết cấu nhiều lớp dày dặn, khả năng chịu mài mòn tốt, độ đàn hồi cao và không bị xẹp ống khi vận hành liên tục với lực hút mạnh. Nhờ thiết bị này giúp quá trình hút chất thải diễn ra ổn định, nhanh chóng và nâng cao hiệu quả công việc cho xe môi trường.
Phân loại ống mềm chuyên dụng cho xe hút bể phốt

Dựa vào cấu tạo, ống dành cho xe hút bể phốt hiện nay được chia thành hai loại chính là ống hút bể phốt lõi thép và ống hút bể phốt nhựa lưới gân cam. Mỗi loại được thiết kế để đáp ứng những điều kiện tải khác nhau trong quá trình vận hành xe môi trường.
Ống hút bể phốt lõi thép
Ống hút bể phốt lõi thép là loại ống chuyên dụng được dùng phổ biến nhất với kết cấu gia cường bằng lõi lò xo thép xoắn. Cấu tạo này giúp tăng khả năng chịu áp suất âm (chân không) và chống biến dạng trong quá trình hút bùn thải có đặc, độ nhớt cao. Loại ống này thường được sử dụng cho các ứng dụng hút bể phốt, hầm cầu, bùn thải đặc, nơi yêu cầu độ bền cơ học cao và khả năng làm việc ổn định trong điều kiện khắc nghiệt.
Ống nhựa lưới gân cam
Ống nhựa lưới gân cam được chế tạo từ nhựa dẻo với cấu trúc lưới gia cường bên trong kết hợp gân nhựa cứng nổi bên ngoài. Thiết kế này giúp ống tăng khả năng chịu tải trọng dòng chảy, giảm biến dạng khi hút nước thải, rác thải, chất thải lẫn tạp chất rắn. Nhờ trọng lượng nhẹ và độ linh hoạt cao, loại ống này phù hợp cho xe môi trường xử lý nước thải và chất thải tổng hợp, rác thải với lưu lượng lớn.
Bảng so sánh ống hút bể phốt lõi thép và ống nhựa lưới gân cam
| Tiêu chí | Ống hút bể phốt lõi thép | Ống hút bể phốt nhựa lưới gân nổi |
| Kết cấu gia cường | Nhựa dẻo + lõi thép xoắn | Nhựa dẻo cốt lưới + gân nhựa cứng nổi xoắn |
| Khả năng chịu áp suất chân không | Cao | Trung bình – cao |
| Khả năng chịu mài mòn | Cao | Khá |
| Loại chất thải phù hợp | Bùn thải đặc, bể phốt, hầm cầu | Nước thải, rác thải, chất thải lẫn tạp |
| Trọng lượng | Nặng hơn | Nhẹ hơn |
| Độ linh hoạt khi thao tác | Trung bình | Trung bình |
| Môi trường làm việc | Điều kiện khắc nghiệt, áp lực lớn | Lưu lượng lớn, tải hỗn hợp |
Cả hai dòng ống trên đều đáp ứng các tiêu chuẩn sử dụng cho ống hút bể phốt cho xe môi trường đô thị như:
- Có thể chịu áp suất chân không ổn định, không móp méo hay biến dạng khi vận hành liên tục.
- Chịu mài mòn và tải dòng chảy, phù hợp với bùn thải, nước thải sinh hoạt và chất thải lẫn tạp chất rắn.
- Linh hoạt khi thao tác, dễ kéo – cuộn – sử dụng trong không gian hẹp như hẻm nhỏ, tầng hầm hoặc cuộn gọn để linh động di chuyển đến nhiều khu vực.
- Đảm bảo an toàn và vệ sinh môi trường, hạn chế rò rỉ, phát tán mùi, tuổi thọ lâu dài.
Cách chọn ống phù hợp cho từng loại xe môi trường

Việc lựa chọn ống hút bể phốt cần căn cứ vào công suất xe (dung tích bồn), loại chất thải cần xử lý và điều kiện vận hành thực tế. Dưới đây là các tiêu chí quan trọng cần xem xét:
1. Lựa chọn ống theo công suất xe môi trường
- Xe 3 khối: Phù hợp với các công việc hút bể phốt dân dụng, hẻm nhỏ hay khu dân cư. Nên chọn ống có đường kính vừa phải, trọng lượng nhẹ, độ linh hoạt cao để dễ thao tác trong không gian hẹp.
- Xe 5 khối: Là dòng xe phổ biến, làm việc với nhiều loại chất thải khác nhau. Ống hút bể phốt cần có khả năng chịu áp suất chân không tốt, cân bằng giữa độ bền và tính linh hoạt.
- Xe 7 khối: Thường hoạt động liên tục, lưu lượng hút lớn. Nên ưu tiên ống có kết cấu gia cường chắc chắn, chịu mài mòn tốt, hạn chế biến dạng khi hút sâu.
- Xe 10 khối: Sử dụng cho công trình lớn, khu công nghiệp, khu xử lý tập trung. Cần chọn ống đường kính lớn, chịu áp suất và tải dòng chảy cao, phù hợp làm việc trong điều kiện khắc nghiệt.
2. Lựa chọn theo loại chất thải
- Bùn thải, bể phốt, hầm cầu: Ưu tiên ống hút bể phốt lõi thép để đảm bảo áp suất hút lớn và chống xẹp ống.
- Nước thải sinh hoạt: chọn ống chịu mài mòn ở mức khá, lưu lượng ổn định, có thể lựa chọn loại lõi thép hoặc gân cam
- Rác thải, chất thải lẫn tạp chất rắn: cần ống chịu tải dòng chảy và mài mòn tốt như ống nhựa lưới gân cam.
3. Lựa chọn đường kính và chiều dài ống
- Đường kính: cần phù hợp với đầu hút và công suất xe, tránh chọn ống quá nhỏ gây giảm lưu lượng hoặc quá lớn làm giảm lực hút.
- Chiều dài ống: phụ thuộc vào độ sâu bể phốt và phạm vi thao tác, đảm bảo đủ dài nhưng không gây khó khăn khi cuộn và bảo quản.
4. Điều kiện vận hành thực tế
- Khu vực hẻm nhỏ, tầng hầm: ưu tiên ống gọn, linh hoạt, dễ thao tác như loại nhựa lõi thép xanh
- Làm việc tần suất cao, liên tục: chọn ống hút lõi thép bền, chịu mài mòn và áp suất tốt.
- Môi trường nhiều mài mòn (cát, rác,): Chọn ống gân cam.
Trong quá trình vận hành, nhiều xe bồn môi trường lựa chọn trang bị song song ống hút bể phốt lõi thép và ống hút bể phốt nhựa lưới gân cam để chủ động đáp ứng đa dạng nhu cầu hút bùn thải, nước thải và rác lẫn tạp chất.
Những lỗi thường gặp khi chọn sai ống cho xe bồn hút bể phốt
- Chọn ống không chịu được áp suất chân không, dễ xẹp khi hút sâu.
- Đường kính ống quá to hoặc quá nhỏ không phù hợp với công suất xe, làm giảm hiệu suất hút.
- Dùng ống không đúng loại chất thải (bùn đặc, rác, nước thải lẫn tạp chất).
- Chọn loại giá rẻ, bỏ qua khả năng chịu mài mòn và độ bền.
- Chọn ống quá nặng hoặc quá cứng, khó thao tác trong không gian hẹp.
- Chiều dài ống không phù hợp điều kiện thi công, gây bất tiện khi sử dụng và tăng các mối nối.
- Vật liệu ống không phù hợp môi trường ẩm ướt, nhanh lão hóa, rò rỉ.
Hướng dẫn sử dụng và bảo trì ống hút bể phốt
Cần kiểm tra thân ống, khớp nối trước khi sử dụng, đảm bảo không nứt, rò rỉ, biến dạng.
Sử dụng đúng loại ống theo loại chất thải và công suất xe, tránh gập ống khi vận hành.
Vệ sinh ống sau mỗi ca làm việc để hạn chế mùi và mài mòn.
Cuộn ống đúng bán kính, bảo quản nơi khô ráo, tránh ánh nắng và vật nặng đè lên.
Kiểm tra định kỳ, thay mới khi ống có hiện tượng bị xẹp, nứt hoặc giảm hiệu suất hút.
Có thể thấy, ống hút bể phốt là bộ phận không thể thiếu trong hệ thống xe môi trường, quyết định trực tiếp đến hiệu quả hút chất thải, độ an toàn và độ bền khi vận hành. Việc hiểu rõ cấu tạo, phân loại và tiêu chuẩn sử dụng ống hút bể phốt giúp đơn vị vận hành lựa chọn đúng loại ống phù hợp với công suất xe, loại chất thải và điều kiện làm việc thực tế, từ đó hạn chế sự cố và tối ưu chi phí sử dụng lâu dài.

